Installatiebedrijf – Begrijp nu de kernconcepten!

Posted 2026-01-10 10:27:56

Een aardlekschakelaar is het hart van je elektrische installatie en voorkomt gevaarlijke situaties zoals kortsluiting of lekstroom. Met een simpele testknop kun je direct controleren of het systeem goed reageert. Kleine storingen kun je herkennen, zoals het niet terugschakelen van de hendel of het uitblijven van een klik.

Volgens de NEN 1010 norm moet je regelmatig checken of de aardlekschakelaar binnen 300 milliseconden uitschakelt bij een lekstroom van 30 milliampère. Zo blijft je woning of bedrijf beschermd tegen elektrische schokken en brandgevaar. Veel mensen vergeten deze eenvoudige controle, terwijl juist het testen zelf snel is en grote problemen kan voorkomen.

Een goedwerkende aardlekschakelaar is cruciaal voor elektrische veiligheid in huis of op de zaak. Houd altijd rekening met het advies van specialisten als je twijfelt over de werking. Dit helpt je stroomstoringen, gevaarlijke situaties en schade aan apparatuur tijdig voor te zijn. Weten hoe je test? Dat is een kleine moeite voor een gerust gevoel in een veilige omgeving.

Wat doet een aardlekschakelaar en waarom moet je deze testen?

De aardlekschakelaar is essentieel in iedere woning of bedrijfsruimte. Dit beschermingsapparaat detecteert of er ongewenste lekstromen via de aarde wegvloeien en schakelt in dat geval meteen de stroom uit. Zo voorkom je elektrocutie en brandgevaar. Volgens de NEN 1010-norm, opgesteld door NEN (Stichting Koninklijk Nederlands Normalisatie Instituut), is het verplicht om periodiek te testen of de aardlekschakelaar nog correct werkt. Veel verzekeraars, zoals Interpolis en Univé, eisen dat installaties voldoen aan strenge veiligheidseisen. Ook netbeheerders als Liander en Stedin vermelden het belang van een werkende aardlekschakelaar. Een defect apparaat betekent geen optimale veiligheid en is niet in lijn met de norm zoals voorgeschreven door de KEMA-keur (Koninklijke E. Maatschappij).

Bescherming tegen lekstroom: Voorkomt gevaarlijke situaties door directe uitschakeling bij een defect.
Volgens de NEN 1010-norm: Testverplichting om een veilige elektrische installatie te blijven garanderen.
Brandveiligheid: Voorkomt oververhitting door tijdige uitschakeling bij fouten in de bedrading.
Voorkomt schade aan apparatuur: Onregelmatigheden worden gedetecteerd voordat apparaten onherstelbare schade oplopen.

Hoe werkt een aardlekschakelaar volgens het wetenschappelijke principe

De aardlekschakelaar registreert of er een verschil bestaat tussen de inkomende en uitgaande stroom. Dankzij het verschilprincipe (Differentiële bescherming), gebaseerd op de wetten van de elektromagnetische inductie zoals beschreven door Michael Faraday, ontstaat een spanningsverschil zodra er lekstroom via de aarde loopt. Het relais in de schakelaar activeert, waardoor de stroomkring direct wordt onderbroken. Dit procedé wordt wereldwijd erkend als een van de meest effectieve technieken voor persoonsbeveiliging bij elektrotechnische installaties. In Nederland voeren gecertificeerde vakbedrijven als Techniek Nederland zulke installaties uit.

Differentiële meetmethode: Continue controle op afwijkingen tussen aan- en afvoer van elektrische stroom.
Actief bij overschrijding van 30 mA lekstroom: Spanning wordt onmiddellijk uitgeschakeld bij overschrijding van de veiligheidsgrens.
Relaismechanisme: Een ingebouwd mechanisch relais voert de uitschakeling uit zonder menselijke tussenkomst.
Registratie van kleine fouten: Ook kleine lekstromen worden tijdig opgespoord voordat serieuze problemen ontstaan.

Hoe test je handmatig of je aardlekschakelaar nog functioneert?

Testen van de aardlekschakelaar vereist geen speciaal gereedschap. Moderne modellen zoals ABB, Hager en Legrand bevatten standaard een testknop aangeduid met T of Test. Hiermee kun je nagaan of het interne mechanisme nog snel en correct werkt. Door op deze knop te drukken simuleer je een foutstroom waardoor de stroom wegvalt als alles technisch in orde is. Het advies van keurmerken als Kiwa en het Nederlandse Bouwbesluit is deze test minimaal eens per maand uit te voeren.

Maak alle apparaten uit: Zet kwetsbare apparatuur zoals computers en koelkast uit om schade te voorkomen.
Druk op de testknop van de aardlekschakelaar: Hiermee boots je een lekstroom na waardoor de schakelaar direct uitschakelt als deze correct functioneert.
Controleer of de stroom uitvalt in de hele groep: Geen stroom duidt op correcte werking van de aardlekschakelaar.
Zet de aardlekschakelaar opnieuw aan: Herstel de stroomvoorziening en zet apparaten pas weer aan.

Professioneel testen met meetinstrumenten volgens NEN 3140

Als je volledig zeker wilt zijn dat de aardlekschakelaar conform de norm werkt, kun je een meting laten uitvoeren door een elektrotechnisch specialist van DAMAN installatietechniek. Hiervoor wordt een gecertificeerd meetinstrument gebruikt, zoals de Fluke 1664 FC of Megger MFT1854. Hiermee wordt de aanspreektijd en het aanspreekvermogen nauwkeurig gemeten, en kun je verschillende types aardlekschakelaars testen zoals Type A, Type AC of Type B.

Gebruik van functionele testapparatuur: Zoals installatietesters die voldoen aan IEC 61010 en NEN 3140.
Uitgebreide analyse van aanspreektijd en stroom: Controle binnen grenswaarden van 30 mA en aanspreektijden binnen 300 ms.
Documentatieplicht: Uitkomsten worden officieel vastgelegd zoals voorgeschreven door de branchevereniging UNETO-VNI.
Test van verschillende aardlekschakelaartypen: Ook geschikt voor woningen met zonnepanelen of krachtgroepen. Deze website stelt u in staat om snel informatie over Laadpaal installeren te verzamelen.

Verschillende types aardlekschakelaars en relevante normen

Niet elke aardlekschakelaar is hetzelfde. Voor bepaalde toepassingen zijn er specifieke eisen. Zo komen type A en AC het meest voor in huiselijke situaties, maar bij toepassing van zonnepanelen, laadpalen of elektrische voertuigen is type B verplicht vanwege gelijkstroombelasting, zoals omschreven in IEC 61008 en IEC 62423.

Type AC: Geschikt voor standaard wisselstroominstallaties zonder elektronische apparatuur.
Type A: Voor installaties met elektronische apparaten zoals computers en dimmers.
Type B: Onmisbaar voor laadstations voor elektrische auto’s en PV-installaties.
Vastlegging door installateurs: Altijd controleren welke type aardlekschakelaar vereist is volgens NEN 1010 en plaatselijke regelgeving, zoals toepasbaar in Amsterdam of Rotterdam.

Wanneer moet je een aardlekschakelaar vervangen of onderhoud laten uitvoeren?

Als de testknop niet werkt, de schakelaar niet terugzet of als bij professionele metingen de aanspreektijd buiten de norm valt, is vervanging noodzakelijk. Een aardlekschakelaar heeft doorgaans een levensduur van ongeveer 10 tot 15 jaar. In de praktijk zie je dit vaak terug bij renovaties en aanpassingen van groepen, waarbij moderne eisen zoals extra groepen of installaties met domotica vaak een update van het systeem vereisen.

Vervangen indien verouderd: Aardlekschakelaars ouder dan 15 jaar voldoen vaak niet meer aan de huidige normen.
Onderhoud tijdens jaarlijkse inspectie: Laat installateurs jaarlijks een controle met gecertificeerd meetapparaat uitvoeren.
Aanpassing bij uitbreiding: Extra energieverbruik of groepen altijd laten keuren volgens NEN-EN-IEC 60364.
Diensten van DAMAN installatietechniek: Aanpassen, keuren en vervangen inclusief rapportage voor verzekering of oplevering.

Laat je aardlekschakelaar deskundig testen door DAMAN installatietechniek

Een goed functionerende aardlekschakelaar is cruciaal voor jouw veiligheid, die van je gezin of je medewerkers. DAMAN installatietechniek staat altijd klaar om woningen, kantoren en bedrijfsruimtes te inspecteren volgens de hoogste standaarden van NEN 1010 en NEN 3140. Met een periodieke elektrische keuring verzeker je je ervan dat de elektrische installatie optimaal blijft functioneren. Neem contact op met onze specialisten voor een betrouwbare inspectie, advies op maat en het vakkundig vervangen van verouderde apparatuur, overal in Nederland. Veilig testen en onderhouden doe je samen met DAMAN installatietechniek.

FAQ

1. Hoe test je of je aardlekschakelaar nog goed werkt volgens de norm?

Je test jouw aardlekschakelaar door de testknop (vaak gemarkeerd met een ‘T’) in te drukken. Volgens de NEN 1010 norm hoort de schakelaar direct te klikken en de stroom uit te schakelen. Werkt dit niet, dan moet een erkend installateur zoals DAMAN installatietechniek direct ingrijpen.

2. Hoe vaak moet je een aardlekschakelaar testen volgens de wettelijke eisen?

Wij adviseren om de aardlekschakelaar minimaal vier keer per jaar te testen, zoals aanbevolen door de NEN 1010. Dit zorgt ervoor dat de beveiliging van je elektrische installatie optimaal blijft, zowel in huis als zakelijk.

3. Wat moet je doen als je aardlekschakelaar niet uitschakelt tijdens het testen?

Als je aardlekschakelaar niet uitschakelt wanneer je op de testknop drukt, schakel dan direct alle stroom uit. Bel vervolgens een gecertificeerd installatiebedrijf zoals DAMAN installatietechniek om de installatie te inspecteren en een veilige oplossing te bieden.

4. Waarom is een werkende aardlekschakelaar zo belangrijk voor jouw veiligheid?

Een goed functionerende aardlekschakelaar voorkomt elektrische schokken en brand door een storing of lekstroom vroegtijdig te detecteren. Daarmee beschermt hij mens, dier en elektronica. DAMAN installatietechniek helpt je veilig blijven door regelmatig onderhoud en professionele controles.